juli 03, 2020

Gratis geld is een illusie

De laatste decennia waren in een aantal opzichten spectaculair: fors stijgende welvaart en dalende armoede. Globalisering, technologische innovaties en liberaliseringen. Lage rente, beperkte inflatie, onafhankelijke centrale banken en terugtrekkende overheden. Maar we hebben een omslagpunt bereikt. Laten we het eens hebben over grotere rol van de overheid en de illusie dat geld gratis is.  

 

Eerder had ik het hier over inflatie. De trend van de afgelopen vier decennia is die van een dalende inflatie. Dat bepaalde alles. Tot het punt dat we ons zorgen begonnen te maken over deflatie.

 

Ik moet bekennen dat ik een deflationista ben. Nadat ik aan het begin van mijn carrière eens de Japanse economie mocht analyseren, krijg ik dat er niet meer uit. De les is dat inflatie creëren, lastig is. Je kan rentes verlagen, als bedrijven en consumenten willen sparen dan krijg je geen kredietgroei. Geen kredietgroei betekent geen geldgroei en geen inflatie. Ook centrale banken in de Verenigde Staten en Europa weten dat inmiddels.    

 

Tot overheden echt inflatie willen. En daar zie ik zaken schuiven en ontstaat er twijfel over mijn deflatie bias. Onder druk wordt alles vloeibaar. Links en rechts worden banen gered, krijgen bedrijven kapitaalinjecties en staat de overheid garant voor leningen.

 

En kijk! Voor het eerst in tijden trekt de kredietgroei bij commerciële banken aan. Na jaren in de woestijn leeft de geldgroei op. Tijdelijk denkt u? Betalen bedrijven dat krediet straks gelijk weer terug? Ik denk het niet. Dan bedenken politici wat nieuws. Iedereen leest nu het boek van Stephanie Kelton, de Moderne Monetaire Theorie (MMT) guru. Never waste a good crisis. Laat de tekorten maar oplopen. Gratis geld als oplossing voor klimaatproblemen, ongelijkheid en alles wat er verder fout is in de wereld. U proeft mijn cynisme.

 

Maar tekorten laten oplopen is niet gratis. Schulden zijn uitgestelde belastingen. Je leent van toekomstige generaties. In de hoop dat de groei in de toekomst hoger is en die schuld niet als een loden last om hun nek hangt. Of dat dat door inflatie een deel van de schulden verdampt. Maar ook dan is het overigens nog steeds belasting, maar dan verpakt als koopkrachtverlies.  

 

En daar zit het verschil in mijn denken over inflatie. In plaats van centrale banken hebben nu politici ‘invloed’ op het kredietmechanisme. Ik hoor (obligatie)beleggers nog niet klagen, maar de geest is uit de fles. Krijg die maar weer eens terug.

Roelof Salomons
Roelof Salomons
Investment Adviseur
Contact met een consultant