Mercer | Transitievergoeding mogelijk toch geschrapt

Thought Leadership

Noodklok Mercer wordt gehoord: transitievergoeding bij arbeidsongeschiktheid mogelijk toch geschrapt

In gesprek met nu.nl geeft minister Asscher aan de transitievergoeding bij arbeidsongeschiktheid mogelijk te schrappen. Al in februari 2015 meldde Mercer dat de samenloop van de WIA en de Wet Werk en Zekerheid werkgevers 150 miljoen euro kan kosten.

De transitievergoeding bij arbeidsongeschiktheid druist in tegen het rechtvaardigheidsgevoel van veel werkgevers. Dit is misschien wel het belangrijkste argument voor hen om (waar mogelijk) de uitbetaling hiervan met behulp van trucs te vermijden. 

Wat is er aan de hand?

Tot 1 juli 2015 konden ontslagen werknemers aanspraak maken op ontslagvergoeding conform de kantonrechtersformule. Sindsdien is er de transitievergoeding.  Het (politieke) doel is dat werknemers die vergoeding gebruiken voor scholing en de overstap naar een andere baan of ander beroep.

Wie hebben recht op transitievergoeding?

Alle werknemers met een dienstverband langer dan twee jaar dat onvrijwillig wordt beëindigd. Iemand die dus twee jaar ziek is geweest, heeft recht op een WIA-uitkering.

Hoe zat het ook alweer in de oude situatie?

Vóór 1 juli 2015 betaalde een werkgever bij ziekte het loon door tot de werknemer na 104 weken door het UWV werd gekeurd. Vervolgens had deze werknemer recht op een WIA-uitkering. Als de werkgever geen passende functie voor deze werknemer had, kon de werkgever van het UWV een ontslagvergunning krijgen of werd er een vaststellingsovereenkomst opgesteld. Dat laatste vereiste wederzijds goedvinden. Dit kostte de werkgever meestal niets extra’s; hij hoefde geen ontslagvergoeding te betalen. In de nieuwe situatie kan een werkgever nog steeds naar het UWV voor een ontslagvergunning. Maar de route via het UWV kost nu geld: de werknemer heeft recht op de transitievergoeding. De route via de vaststellingsovereenkomst blijft ook mogelijk, maar die leidt tot onzekerheid bij de werkgever: wil een werknemer wel vrijwillig afstand doen van het recht op de transitievergoeding?

Welke gevolgen heeft dit voor werkgevers?

Bij ziekte moeten werkgevers het loon van een werknemer twee jaar doorbetalen. Vervolgens keurt het UWV de werknemer. Dat kan leiden tot vier resultaten:

1.       De werknemer wordt minder dan 35% arbeidsongeschikt bevonden. Hij heeft dan geen recht op een arbeidsongeschiktheidsuitkering en werkgever en werknemer worden geacht samen een passende oplossing te vinden.

2.       De werknemer wordt voor 35-80% arbeidsongeschikt bevonden en heeft recht op een WGA-uitkering.

3.       Dit geldt ook voor werknemers die voor 80-100% arbeidsongeschikt worden aangemerkt, maar waarvan het UWV verwacht dat zij in de toekomst mogelijk (deels) beter worden.

4.       Iemand wordt volledig én duurzaam arbeidsongeschikt bevonden: hij heeft recht op een IVA-uitkering.

In de praktijk blijkt dat veel werknemers aan de poort van de WIA, uiteindelijk niet in staat zijn om bij hun werkgever in dienst te blijven. De beperkingen van de werknemer zorgen er vaak voor dat er binnen het bedrijf geen plek meer voor hem is. Stel dat een werkgever afscheid neemt van een 48-jarige met dertien dienstjaren en een salaris van € 31.400, dan zal hij deze werknemer ongeveer € 12.500 aan transitievergoeding moeten betalen. 

Wat is de kostenpost voor werkgevend Nederland?

Per jaar worden er ongeveer 33.000 WGA- en IVA-aanvragen toegekend. Bijna driekwart van de werknemers met recht op een WIA-uitkering is geheel arbeidsongeschikt (WGA, dan wel IVA). Dit komt neer op ongeveer 24.000 volledig arbeidsongeschikten. Stel dat de helft hiervan recht krijgt op een transitievergoeding, dan is de kostenpost voor werkgevend Nederland € 150 miljoen. Dan laten we de gedeeltelijk arbeidsongeschikten, die niet bij de werkgever in dienst kunnen blijven, nog buiten beschouwing. Dit omdat zij nog verdiencapaciteit hebben en een werk-naar-werktransitie dus (in theorie) mogelijk zou moeten zijn. Dat deze groep een transitievergoeding mee zou krijgen, past dus wél bij wat de wetgever beoogt.

Sommige partijen vinden de transitievergoeding hier wel op zijn plaats

Waarom? Omdat  de transitievergoeding in dergelijke gevallen een compensatie is voor ontslag. Volgens het Ministerie van SZW mag er wettelijk geen onderscheid worden gemaakt tussen groepen werknemers (in deze casus ‘gezonde werknemers’ en ‘zieke/arbeidsongeschikte werknemers’). Hier kan men tegenin brengen dat er vóór 1 juli 2015 in dergelijke gevallen geen ontslagvergoeding werd toegekend, en sindsdien dus wel. Je zou verwachten dat een ‘reparatie’ om arbeidsongeschikten een ontslagvergoeding mee te geven dan al eerder had plaatsgevonden aangezien dit al járen speelt. Omdat dit niet is gebeurd, ligt de conclusie voor de hand dat er sprake is van een weeffout in de wet.

Hoe gaan werkgevers om met de transitievergoeding bij arbeidsongeschiktheid?

Nadat Mercer de noodklok luidde, hebben eerst HR Praktijk en vervolgens het Financieele Dagblad (5-3-2015) dit onderwerp geagendeerd. In de tussentijd zoeken werkgevers bewust naar alternatieven om de transitievergoeding bij arbeidsongeschiktheid te ontwijken. Een methode die Mercer regelmatig ziet, is om in de vaststellingsovereenkomst op te nemen géén transitievergoeding uit te keren. Dit kan in goed overleg plaatsvinden: er zijn werknemers die na een goede uitleg over de kosten (die de werkgever al heeft gemaakt tijdens de ziekteperiode), vrijwillig afzien van de transitievergoeding. Het is onduidelijk hoe vaak dit voorkomt. Hoe vaak de werkgever (onduidelijk) communiceert over het recht op transitievergoeding, maar deze niet opneemt in de vaststellingsovereenkomst, is ook niet bekend. Een andere methode is de arbeidsovereenkomst niet te beëindigen. Want wanneer de werknemer geen arbeid verricht, krijgt deze ook niet betaald. Zo kan de arbeidsovereenkomst slapend blijven bestaan. Mocht de werknemer in de toekomst weer geschikt zijn voor werk, dan moet de werkgever arbeid bieden en loon betalen. 

Kortom: weg met de transitievergoeding bij arbeidsongeschiktheid!

De transitievergoeding bij arbeidsongeschiktheid druist in tegen het rechtvaardigheidsgevoel van veel werkgevers. Dit is misschien wel het belangrijkste argument voor hen om (waar mogelijk) de uitbetaling hiervan met behulp van trucs te vermijden. Hoewel de samenloop van de WIA en WWZ nog niet opgelost is, wordt er tenminste serieus naar gekeken. Voor werkgevers is het te hopen dat dit probleem eindelijk definitief wordt opgelost.

 Contactformulier

Mercer helpt u graag bij het onderzoeken van uw opties. Vul voor het maken van een afspraak onderstaand formulier in. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.

Contact
*Verplicht veld
Voornaam is verplicht
Achternaam is verplicht
Uw rol is verplicht
Organisatie is verplicht
Industrie is verplicht
E-mail is verplicht E-mail is ongeldig
Phone number is required
Bedrijfsnaam is verplicht
Land is verplicht

Ik wil graag meer informatie over de producten, diensten en aanbiedingen van Mercer ontvangen. Ik begrijp dat ik op elk moment kan uitschrijven.

Door te klikken op Verzenden, gaat u akkoord met het gebruik van uw persoonlijke gegevens volgens de Mercer Privacy Statement. Uw persoonlijke informatie kan worden overgedragen voor verwerking buiten het land van uw verblijf, waar de normen voor de bescherming van gegevens verschillend kan zijn.

Foutmelding. Check alstublieft alle velden, en probeer nogmaals..

Dank u wel, wij nemen zo snel mogelijk contact met u op