Tweeluik investment consultants

Deel 2: Investment consultants zetten in op alternatieve beleggingen

Aon Hewitt, Mercer en Willis Towers Watson gaan de concurrentie aan met fiduciair managers en vermogensbeheerders voor het beheer van alternatieve beleggingen. Ook zetten zij, net als Sprenkels & Verschuren, in op esg-advisering van pensioenbesturen.

Dit is het tweede deel van een tweeluik over investment consultants. Deel 1 ging over de verandering van de werkzaamheden van deze adviseurs als gevolg van de consolidatie in de pensioensector.

Dit blijkt uit gesprekken met deze vier investment consultants. Zij hebben door het nieuwe ftk, liquiderende pensioenfondsen, het opknippen van fiduciair management en beleggingsonderzoeken van DNB werk genoeg (zie deel 1 van dit tweeluik). Maar vooral de grote bureaus verzetten nu al de bakens om in te spelen op het almaar dalende aantal pensioenfondsen.

‘Pensioenfondsen worden groter en groter’, zegt Jacco Heemskerk, hoofd investment bij Willis Towers Watson (WTW). ‘Ik verwacht dat we in Nederland uiteindelijk op zo’n vijftig fondsen uitkomen. Deze fondsen doen veel meer zaken zelf, waardoor het bread and butter voor investment consultants afneemt. Temeer omdat de liquidatietrend van de afgelopen jaren onder pensioenfondsen, die ons nu nog veel opdrachten oplevert, eindig is.’

Aon Hewitt, Mercer en WTW zien daarom veel in het aanbieden van alternatieve beleggingen aan pensioenfondsen. Via een multimanager-aanpak, waarbij ze de beste managers selecteren op het gebied van bijvoorbeeld infrastructuur, private equity en bankleningen. Deze managers worden vervolgens samengevoegd in een paraplufonds van de investment consultant.

Oplossingen

De grote adviesbureaus begeven zich met de eigen beleggingsfondsen op het terrein van fiduciair management. Al geven ze de dienstverlening, die in Nederland nog maar recent is gestart, allemaal een andere naam. Aon Hewitt spreekt van delegated solutions, Mercer en WTW van investment solutions. De kantoren merken dat er onder pensioenfondsen veel belangstelling bestaat voor hun ‘oplossingen’, omdat alternatieve beleggingen complex en moeilijk toegankelijk zijn voor individuele beleggers. Ze hebben in Nederland nog geen mandaten binnengesleept.

Dat ligt anders buiten Nederland. Elders in Europa, en dan met name het VK en Scandinavische landen, bieden de bureaus fiduciair management al langer aan. Jacco Maters, hoofd financiële sector klanten bij Mercer, verwacht dat investment solutions uiteindelijk een belangrijke pijler van Mercer Nederland zal vormen. Ook WTW en Aon Hewitt voorzien groei.

Toch rijst de vraag waarom de consultants zich nu pas op Nederland richten. Maters: ‘Nederland is een volwassenpensioenmarkt. We wilden hier pas de markt betreden nadat we in andere landen voldoende schaal hadden opgebouwd met dit concept.’ Het vermogen dat Mercer wereldwijd fiduciair beheert, bedroeg eind 2017 €213 mrd. Bij zowel Aon Hewitt als WTW gaat het om €100 mrd. Alle drie zeggen ze dat het vermogen in 2017 hard is gegroeid.

De grote drie verwachten met hun internationale schaal kostenvoordelen voor pensioenfondsen te kunnen behalen. Hoe groter het gezamenlijke bedrag waarmee ze bij een vermogensbeheerder aankloppen, hoe hoger de korting die zij kunnen bedingen. Maarten Thomassen, hoofd Investments & ALM bij Aon Hewitt: ‘Voor pensioenfondsen wordt het zo duidelijk welke kosten ze hebben, als zij enerzijds zelfstandig bij een asset manager aankloppen, of anderzijds via ons bij diezelfde asset manager beleggen.’

Bedongen investment consultants in het verleden dan geen kortingen als ze namens een groep pensioenfondsen onderhandelden met een vermogensbeheerder? Thomassen: ‘Jazeker. Maar destijds vergaten we om daarna inzichtelijk te maken wat het kostenvoordeel was voor het pensioenfonds. Daar hebben we van geleerd.’

Daar staat tegenover dat de grote investment consultants doorgaans meer in rekening brengen voor manager-research dan een kleinere Nederlandse partij. Volgens Heemskerk valt dat goed te verdedigen. ‘WTW besteedt wereldwijd jaarlijks €38 mln aan manageronderzoek. Dat levert managers op die je nergens anders vindt, maar die wel degelijk een goed trackrecord hebben. Daar mag dus best wat tegenover staan.’

Thomassen zegt dat investment consultants fiduciair management anders aanvliegen dan veel asset managers dat tot voor kort deden. ‘Fiduciair managers die hun oorsprong hebben in het vermogensbeheer hebben een natuurlijke neiging om delen van de portefeuille zelf te beheren, zoals een LDI-mandaat. Bij ons speelt dat geen rol. Bovendien zie je dat sommige bestaande fiduciair managers er tegenwoordig geen probleem meer mee hebben, als een pensioenfonds eist dat de hele portefeuille extern wordt beheerd.’

Belangenconflict

Leidt het aanbieden van fiduciair management door consultants niet tot een potentieel belangenconflict? Denkbaar is dat Nederlandse consultants druk ervaren vanuit de internationale organisatie om de eigen beleggingsoplossing aan te bieden aan pensioenfondsen, terwijl die niet per se het beste is voor het fonds. Thomassen benadrukt dat de uiteindelijke keuze bij de klant ligt. ‘Er is geen sprake van sturing’.

Maters wijst erop dat er geen belangenconflict is omdat de afdelingen investment consultancy en investment solutions gescheiden organisaties zijn, die niet van elkaars winst- en verliesrekening afhankelijk zijn. ‘Je kunt het vergelijken met een bank die een broker en een asset manager heeft. Als je de zaken goed scheidt, is er ook geen belangenverstrengeling’.

Toch kiest Sprenkels & Verschuren er juist voor om geen eigenbeleggingsfondsen aan te bieden. Caroline Bosch, partner: ‘Wij willen echt onafhankelijk kunnen adviseren over beleggingsfondsen. Wij zijn van mening dat met het zelf aanbieden van beleggingsfondsen deze onafhankelijkheid in het geding komt.’

Esg-beleid

Een ander thema waar investmentconsultants op inzetten, is het ondersteunen van pensioenfondsbesturen bij het vormgeven van hun esg-beleid. Bosch: ‘Middelgrote en kleine pensioenfondsen volgen vaak het esg-beleid van hun vermogensbeheerder. Maar een groeiende groep fondsen wil eerst zijn eigen beleid opstellen en daar vervolgens een passende vermogensbeheerder bij zoeken.’

Bosch zegt een handvol pensioenfondsen te helpen met het vaststellen van hun esg-beleid. ‘Dat pensioenbestuurders inzetten op een allesomvattende esg-aanpak is echt een verschil met een paar jaar terug. Toen stond esg vaak pas genoemd in de laatste paragraaf van het beleggingsplan.’

Volgens Bosch hoeven pensioenfondsen niet bang te zijn dat ze, op basis van de adviezen van hun consultants, ineens hun hele portefeuille overhoop moeten gooien. ‘Dat is niet de insteek. Maar pensioenfondsen krijgen wel beter inzicht waarom ze in bepaalde zaken beleggen. En dat kan richting geven aan de zoektocht naar een nieuwe manager, als daarvoor het moment is aangebroken.’

Digitalisering

Investment consultants investeren ook in applicaties die pensioenfondsen en hun deelnemers meer inzicht bieden. Maters: ‘Denk aan applicaties op smartphones waarbij pensioenbestuurders in één oogopslag hun strategische doelstellingen, portefeuilleconstructie en actuele stand van de beleggingen kunnen inzien.’

Thomassen zegt dat apps voor deelnemers vooral aanslaan bij jongeren met een dc-regeling. ‘Zij kunnen precies zien wat hun beleggingen zijn en uit welke alternatieven ze kunnen kiezen bij een opt-out.’ Bosch voegt daaraan toe dat digitalisering ook bij ALM-studies haar intrede heeft gedaan. ‘Wij hebben een tool ontwikkeld waarbij het bestuur zelf digitaal aan de knoppen kan zitten. Door bijvoorbeeld eigen grenzen aan te geven en vervolgens te kunnen zien welke beleggingsmixen hierbij passen.’

TWT treedt in het VK op als bemiddelaar tussen pensioenfondsen en beleggingsfondsen via een zelf ontwikkelde digitale marktplaats. Heemskerk: ‘Wij treden op als een soort Uber. In Nederland hebben we op dit moment nog geen vergunning aangevraagd. Maar dat zal op termijn zeker het geval kunnen zijn.’

 

Meer informative over de pensionsector

Klik op de onderstaande links

Pensioen- monitoring

Omgaan met de complexiteit van uw pensioenregeling

DC Pensioenregelingen

DC-regelingen, de gevolgen voor werkgever en medewerkers

Pensioenen en Beleggen

Financiële Gezondheid Medewerkers.

Risicobeheer Pensioenfondsen

De financiële positie van pensioenfondsen heeft recent extreme schommelingen doorstaan.