Mercer | Meer aandacht voor het belang van de deelnemer

Vertrouwen in pensioenfondsen

Verbeterpunt #5, meer aandacht voor het belang van de deelnemer

Volgens onderzoek uitgevoerd door Mercer zou het vertrouwen van pensioenfondsdeelnemers stijgen als hun pensioenfonds meer aandacht zou hebben voor het belang van de deelnemers.

Mijn pensioenfonds zou meer aandacht moeten hebben voor het belang van de deelnemer

In wiens belang wordt gehandeld?

Verbetertip 5 werd gekozen door 61,6% van de onderzoekdeelnemers en zij geven hiermee aan dat hun vertrouwen in het eigen pensioenfonds zal toenemen wanneer het fonds meer aandacht heeft voor het belang van de deelnemer. Dat is een opmerkelijke uitkomst, want het geeft aan dat schijnbaar dit deel van de populatie vindt dat het op dit moment onvoldoende het geval is. De volgende vraag komt dan op: als de deelnemer vindt dat er door het pensioenfonds te weinig gehandeld wordt in het belang van de deelnemer, in wiens belang wordt dan wel gehandeld?

Illustratief is de wijze waarop onze regering - en dan in het bijzonder de staatssecretaris die over onder meer pensioenen gaat - zelf het slechte voorbeeld geeft. Vanuit de maatschappij ontstond ruim drie jaar geleden een roep om flexibiliteit waar het gaat om uitkeringen uit een beschikbare premieregeling. Het probleem was eenvoudig, namelijk; in Nederland is een deelnemer aan een beschikbare premieregeling verplicht om al het kapitaal op de pensioendatum ineens aan te wenden voor aankoop van een uitkering. In een tijd van lage rente is dat onwenselijk omdat dan een laag pensioen moet worden gerealiseerd, terwijl dat helemaal niet nodig is. Zoals in het merendeel van de landen wereldwijd ingevoerd, is de eenvoudigste oplossing om (een deel van) het kapitaal - al dan niet tijdelijk - te vrijwaren van de verplichte aankoop. Ruim twee jaar sprak de staatssecretaris met allerlei partijen uit het veld, maar toen de vraag gesteld werd of iemand de deelnemers gevraagd heeft wat zij zelf willen, was het antwoord ontkennend. De materie was namelijk “te complex". Is die vraag nu niet veel relevanter voor mensen dan de vraag of Oekraine mag deelnemen aan Europa?  

Belangenafweging, een pijnlijke spagaat

Een ander dossier waar duidelijk wordt dat belangenafweging wel eens in het gedrang kan komen is het toekomstdossier van een pensioenfonds. Denk hierbij aan het overgaan van een pensioenfonds in een APF/BPF, het opzetten van een APF Mimic constructie of een Pan-Europees pensioenfonds. Wij hebben recent verschillende malen het genoegen mogen hebben om discussies over de toekomst van een pensioenfonds te mogen begeleiden, waarbij regelmatig op enig moment het punt naar voren kwam dat alle betrokkenen zich beseffen dat het opheffen van het pensioenfonds voor de deelnemers vermoedelijk de beste oplossing is. Dit besluit moet dan (mede) genomen worden door die mensen die juist door dat besluit hun baan zullen verliezen. Een pijnlijke en zeer moeilijke spagaat dus. Iedereen kan begrijpen dat hier belangenafweging tot enorme complexiteit kan leiden, maar dit zijn wel juist de “Moments of Truth” waar deelnemers mogelijk meer vertrouwen in het stelsel zouden krijgen als iemand zijn eigen positie laat vallen in het belang van de deelnemers en dat ook als zodanig herkenbaar is.

Ken uw klant

Het derde voorbeeld dat we hier bespreken sluit aan bij de toezichthouder (AFM) die al geruime tijd het “Ken uw klant” principe uitrolt. Het betreft hier een belangrijk gegeven, maar tegelijk ook een gegeven dat lastig te achterhalen is: “wat wil uw klant nu eigenlijk echt van u?”. Het antwoord op deze vraag kan maar op één manier worden beantwoord, vraag het de klant zelf. En er gaat nog een andere vraag aan vooraf: “wie is uw klant eigenlijk?”. De klant van het pensioenfonds of de verzekeraar is ons inziens uiteindelijk toch de deelnemer en niet de werkgever.

Na het onderwerp “Meer aandacht voor deelnemers” met een paar willekeurige spelers uit het pensioenveld besproken te hebben, lijkt de conclusie te zijn dat er twee mogelijkheden zijn:

  • Er wordt inderdaad soms – bewust of onbewust - niet besloten van uit het perspectief van de deelnemer;
  • Er wordt wel besloten vanuit het belang van de deelnemer, maar daar is met de deelnemer niet voldoende over gecommuniceerd.

Verbetertip 9: Evalueer hoe het belang van de deelnemer is meegenomen

In onze vorige vier columns gaven we reeds 8 verbetertips. Vandaar dat wij hier verder gaan met tips 9 en 10:

Laat eens (bijvoorbeeld door een derde van uw deelnemers) evalueren hoe het belang van de deelnemers is meegenomen in de grote beslissingen van 2014-2016. Zijn de deelnemers wel eens gevraagd naar hun mening over grote beslissingen, heeft u ze uitgenodigd mee te denken, en hoe communiceert u over deze grote beslissingen nadat ze genomen zijn? Door dit in kaart te brengen, creërt u een goed startpunt om, waar nodig, verbeteringen aan te brengen en zodoende meer aandacht te hebben voor het belang van uw deelnemers.

Verbetertip 10: Ga vervolgens hierover een dialoog aan met uw deelnemers

Nu u in kaart heeft bij welke beslissingen u eventueel meer aandacht voor het belang van uw deelnemer kunt hebben, raden wij aan de dialoog aan te gaan met uw deelnemers. Ga hierbij vooral niet alleen uitleggen wat u doet, maar communiceer en vraag om input. Daar komt op zeker een vruchtbare dialoog uit waar u veel mee kunt doen.

In onze volgende column gaan we een onderwerp behandelen dat dicht tegen het onderwerp van deze column aan ligt, namelijk 'pensioenfondsdeelnemers willen duidelijkheid over hoeveel inkomen zij wanneer gaan krijgen'. Wilt u in de tussentijd met iemand van Mercer spreken over de communicatie richting uw deelnemers en het doen van onderzoek naar het belang van uw deelnemers? Neem dan contact met ons op.