Hoe kunnen we technologie voor en met oudere werknemers laten werken in ons geautomatiseerde tijdperk?

Connecticut Enacts Paid Family and Medical Leave

We kennen allemaal de horrorverhalen over hoe automatisering de banen van mensen in gevaar brengt en ze overbodig maakt. Ons onderzoek toont aan dat oudere werknemers onevenredig zullen worden getroffen, vooral in ontwikkelde landen zoals Japan, Duitsland, Italië en Singapore. Maar wat als oudere werknemers nu juist een sleutelrol spelen bij het overleven in het nieuwe robottijdperk?

Het is een feit dat sommige banen zullen worden vervangen of een nieuwe invulling krijgen naarmate automatisering toeneemt – dit overkomt werknemers van alle leeftijden. Maar technologie maakt in dit scenario ook nieuwe dingen mogelijk. Als we het grotere plaatje bekijken, valt op dat automatisering nu al wordt ingezet om werknemers te ondersteunen. Robots en machines doen in de meeste fabrieken voor het fysiek zwaarste werk. Ook in de agrarische sector zijn arbeiders al lang vervangen door tractoren en machines. Laten we ook niet vergeten dat wij ons dankzij robots, die repetitief, saai en gevaarlijk werk overnemen, kunnen richten op meer interessant en menselijk werk. Automatisering maakt werken nu dus al eenvoudiger, beter en veiliger voor mensen van alle leeftijden.

Daarnaast is het nu eenmaal zo dat werkgevers oudere werknemers nodig hebben. Dalende geboortecijfers betekenen dat deze werknemers in de nabije toekomst in veel ontwikkelde landen de belangrijkste bron van arbeid zullen zijn. Ontwikkelde landen hebben geen andere keus dan oudere werknemers tegemoet te komen als ze economisch productief willen blijven. De waarde van de levensduur-economie zal naar schatting groeien naar 6,4 biljoen euro in 2030 in Europa en 13,5 biljoen dollar in 2032 in de VS.

Gelukkig is het behouden van oudere werknemers in het belang van de werkgevers. Waarom? Omdat veel oudere werknemers precies over de vaardigheden beschikken die nodig zijn in een tijdperk van automatisering. Mercer‘s publicatie Next Stage: Are You Age-Ready? benadrukt de toegevoegde waarde van deze ervaren werknemers en hun cruciale menselijke eigenschappen die robots nooit zullen bezitten, zoals empathie, zorgzaamheid, sociale vaardigheden en samenwerking. Hoe meer bedrijven kiezen voor automatisering, hoe meer ze deze eigenschappen nodig hebben om zich te kunnen differentiëren. We zien inderdaad al dat organisaties die gekenmerkt worden door een hoge mate van automatisering, op zoek zijn naar deze vaardigheden bij de werknemers die ze nog in dienst hebben – en ze vooral aantreffen bij de ervaren werknemers. Daarnaast zijn er meerdere gevallen bekend waarbij de productiviteit van teams of groepen hoger was als de leeftijd van de deelnemers hoger of gemixt was.

Er is nog een belangrijke reden om technologie te gebruiken om oudere werknemers te ondersteunen. Wetenschappers melden dat geneesmiddelen die al in productie zijn en in de komende tien jaar op grote schaal beschikbaar zullen zijn, de levensverwachting nog verder kunnen verlengen. Dit is een alarmerend vooruitzicht gezien het onderzoek van WEF/Mercer, dat aantoont dat mensen in ontwikkelde landen zoals de VS, het Verenigd Koninkrijk en Japan al 8-20 jaar voordat ze overlijden door hun geld heen zijn. Als de levensverwachting nog verder oploopt, zullen deze honderdjarigen een baan nodig hebben om die extra levensduur te financieren. En als we in de toekomst dus langer door moeten werken, moeten we dat lonend, interessant en veilig maken.

Dus hoe kunnen we ons voorbereiden op de toekomst en oudere werknemers helpen langer productief te blijven?

Het is duidelijk dat er banen zullen verdwijnen bij werkgevers die automatiseren, maar dat er ook juist miljoenen banen zullen ontstaan. Slimme werkgevers zullen ervaren talenten opnieuw opleiden en inzetten om hun waardevolle vaardigheden voor het bedrijf te behouden. Dat is niet zo moeilijk als je wellicht zou denken. Er is vaak veel overlap in vaardigheden voor banen die op het eerste gezicht heel verschillend lijken, zoals een persoonlijke assistent (nu steeds minder voorkomend) en een projectmanager (nu zeer gewild). Onze schatting laat zien dat kiezen voor nieuwe werknemers in plaats van het omscholen van bestaande werknemers, de bedrijfskosten zouden kunnen verdubbelen.

Daarnaast leren ervaren werknemers vaak graag. Ons onderzoek met focusgroepen en medewerkers laat zien dat ongeveer tweederde van de oudere werknemers anders wil werken. De helft van deze werknemers wil meer flexibiliteit en minder uren. En de andere helft is op zoek naar een nieuwe uitdaging: ze zijn klaar om door te groeien in plaats van af te zwaaien, zich om te laten scholen en te studeren zodat ze een spannende nieuwe carrière kunnen starten. Welke werkgever zou zulke mensen nu niet in dienst willen nemen?

Maar werkgevers moeten opletten bij het herontwerpen van werkmodellen als ze ervaren werknemers willen aantrekken. Nieuwe stijl platformarbeid zoals de ‘gig economy‘ biedt niet het type kwaliteitswerk dat ervaren werknemers zoeken: het biedt geen mogelijkheden tot promotie of arbeidsvoorwaarden; werknemers hebben weinig controle over hun ontwikkeling en training is minimaal of komt helemaal niet voor. Onderzoek heeft uitgewezen dat prettige werkplekken en kwalitatief hoogwaardig werk de productiviteit kunnen verhogen, en het tegenovergestelde is ook waar: werk van slechte kwaliteit vermindert de motivatie, betrokkenheid en productiviteit. Dit laatste is niet het soort omgeving waarin het makkelijk is om elk type werknemer aan te trekken en te behouden (ongeacht de leeftijd) en het is ook niet goed voor de economie.

In ons nieuwe opiniestuk, The Twin Trends of Aging and Automation: Leveraging a Tech-Empowered Experienced Workforce, stellen we een strategie voor om werkgevers te helpen hun waardevolle ervaren werknemers te behouden en een personeelsbestand te ontwikkelen dat gebruik maakt van geavanceerde technologie om productiever te zijn met minder mankracht. Deze strategie bestaat uit de volgende drie hoofdstappen: 1) het herontwerpen van banen, 2) het herontwerpen van talentmodellen, en 3) het waarborgen van de gezondheid, het welzijn en de productiviteit van werknemers – allemaal gebaseerd op een inclusieve organisatiecultuur waarin voor een personeelsbestand met diverse leeftijden wordt gekozen en ervaren werknemers worden ondersteund.

Vergeet dus het doemscenario van robots die onze banen stelen. Wij geloven dat het creëren van een door technologie ondersteund ervaren personeelsbestand de echte toekomst van werk is.

Yvonne Sonsino
Yvonne Sonsino

Partner, Innovation Leader, Mercer International

Partner, Innovation Leader of Mercer’s Digital Innovation Hub, International Region, Mercer