Iedereen twijfelt weleens over een belangrijke financiële beslissing. Dat is immers menselijk. Uiteindelijk kom je tot een weloverwogen beslissing als je consequenties van je besluit goed kunt overzien. Met de komst van het nieuwe pensioenstelsel tussen 1 januari 2022 en 1 januari 2026 zal er op het gebied van pensioen veel veranderen. Met de overgang naar beschikbare premieregelingen kunnen werknemers geconfronteerd worden met het kunnen of moeten maken van beslissingen die directe invloed hebben op de hoogte van het uiteindelijk te ontvangen pensioeninkomen. Er ligt bij werkgevers een belangrijke rol in het ondersteunen van werknemers bij het maken van weloverwogen beslissingen; het bieden van handelingsperspectief. Als je niet helemaal begrijpt wat je geboden wordt en als je niet goed overziet wat het effect is van de keuzes die je daarin kán maken, dan levert dat onzekerheid op. Dan vragen werknemers zich af of hun oudedagsvoorziening straks voldoende is.

Meer dan voorlichting
Bedrijven doen er goed aan te investeren in het begrijpelijk maken van pensioenen en de komende pensioenhervorming. En dat moet verder gaan dan voorlichting alleen: informatie helpen interpreteren en mensen in staat stellen goede keuzes te maken op de goede momenten.

In het verleden zijn pensioenregelingen vaker aangepast. Maar die aanpassingen gingen veelal niet verder dan het passend maken van de pensioenregeling aan gewijzigde wetgeving en dan liefst met zo min mogelijk wijzigingen. De aankomende hervorming van het pensioenstelsel gaat veel verder en biedt werkgevers en werknemers de kans de pensioenregeling geheel opnieuw tegen het licht te houden.  We polderen al 12 jaar over de toekomstbestendigheid van ons pensioenstelsel, om pensioenen in Nederland levensvatbaar te houden voor de toekomst.

Wit vel
Werkgevers hebben de kans om pensioenen een nieuwe plek te geven in het arbeidsvoorwaardenpakket. Nu is er een kans om, samen met het personeel, een wit vel papier te pakken en de vraag te stellen: “Als we nu niets hadden en we moesten iets nieuws maken met elkaar, hoe zou de pensioenregeling er dan uit komen te zien? Wat moet het ambitieniveau van onze pensioenregeling zijn? Hoe communiceer ik naar collega’s en hoe zorg ik dat zij snappen wat ik hen aanbied, welke keuzes zij daarin kunnen maken?” Te meer omdat hun eigen keuzes om hun pensioenresultaat te beïnvloeden belangrijker worden in de toekomst. De werkgever heeft hier natuurlijk een hele prominente rol in, maar die staat niet alleen. De rol van de deelnemer wordt alleen maar groter.

Een goede pensioenregeling of een goed arbeidsvoorwaardenpakket moet raken aan de individuele doelstelling van die medewerker. Maar ik geloof niet dat een bedrijf met duizend medewerkers ook duizend verschillende pensioenregelingen krijgt. Er zullen sterk individuele nuances komen op de regelingen die collectief zijn. Die duizend medewerkers hebben namelijk één gemeenschappelijke factor: ze werken voor een bepaald bedrijf, dat een visie heeft op belonen.

Maatwerk
De hierboven geschetste aanpak hoeft niet eens te leiden tot een (significante) aanpassing van de pensioenregeling maar kan ook een herbevestiging zijn van in het verleden gemaakte keuzes. Het moet niet een doel op zich zijn om te veranderen, tenzij dat vanuit wetgeving noodzakelijk is. Je kunt nu bedenken of je iets wíl veranderen.

De werkgever die wél het arbeidsvoorwaardenpakket inclusief pensioen flexibeler maakt, die adviseer ik veel ruimte en capaciteit te creëren om medewerkers te helpen goede keuzes te maken. Als zij de effecten van hun keuze in de pensioenregeling of in de totale arbeidsvoorwaarden kennen, dan biedt dat handelingsperspectief. Daarnaast wordt de betrokkenheid groter en dat komt ten goede aan het verwachte pensioenresultaat dat past bij de persoonlijke situatie van de medewerker.

Beleggingspot
Kijk naar wat nu bijvoorbeeld mogelijk is: tot voor kort belegde je in een beschikbare premieregeling tot aan je pensioendatum om vervolgens een nominaal gegarandeerd pensioen aan te kopen. Iets wat bij de huidige lage rente tot een tegenvallend resultaat kan leiden. Tegenwoordig kunnen medewerkers ervoor kiezen om ook na de pensioendatum te blijven beleggen en ieder jaar een deel van die beleggingspot te onttrekken als een uitkering. Dat is een keuze die je vroeg in je carrière moet maken. Als je die keuze pas maakt of herziet als je pensioneert, dan ben je eigenlijk te laat.


De werkgever is nu aan zet! Nadat de wet op waarschijnlijk 1 januari van kracht wordt, hebben bedrijven nog tot 2026 de tijd om een nieuwe regeling op te zetten. Dat betekent nadenken over een goed ontwerp, overleggen met en instemming krijgen van de ondernemingsraad en iets bouwen dat tot tevredenheid bij het personeel leidt. Dat is een heel traject en dan is vijf jaar niet zo lang.