“De toekomst is ook niet meer wat ze geweest is.” Een intrigerende, vaak geciteerde uitspraak van de Franse dichter Paul Valéry. Gedaan in het begin van de vorige eeuw, toen veel bestaande zekerheden verdwenen; zekerheden die tot dusver de toekomst voorspelbaar leken te maken. 

Ook over de pensioenen in Nederland is lang gedacht dat er sprake was van onwrikbare zekerheden. Pensioenen zijn voor de toekomst bedoeld, dus zekerheid over die toekomst is een belangrijke zaak. Aan het pensioenstelsel werd en wordt dan ook bij herhaling de eis gesteld dat het “robuust” is, ofwel toekomstbestendig. Echter, de laatste tijd wordt er steeds meer aan getwijfeld of ons stelsel wel zo toekomstbestendig is.

In dit kader starten we een serie artikelen over de toekomst van ons pensioen vanuit een breed perspectief. Geld is daarbij niet alles. Beter gezegd: geld is alleen maar een ruilmiddel. Nog steeds is pensioen een (wettelijk verplichte) periodieke uitkering in geld. Maar wat heb je aan geld als er niets mee te kopen valt?

Een goede oudedagsvoorziening veronderstelt niet alleen een goed pensioen in geld, maar ook voldoende aanwezigheid van de producten en diensten die we ermee willen betalen. De huidige vergrijzing heeft niet alleen effect op de kwaliteit van de pensioenen, maar kan ook de beschikbaarheid van voldoende zorg (handen aan het bed) in gevaar brengen. Bovendien blijkt uit recent onderzoek dat ook onze woningvoorraad niet is afgestemd op de te verwachten andere behoeften.

Er is dus werk aan de winkel. ‘Pensioen in natura’ is een bekend trefwoord in dit verband; vaak gebruikt, maar zelden uitgewerkt. Uit de brief van Donner van 7 juli 2009 valt bijvoorbeeld op te maken dat de overheid initiatieven uit het veld afwacht. Ook de pensioenfondsen kijken voorlopig de kat uit de boom, zo blijkt uit onderzoek van KPMG.

Natuurlijk blijft de kwaliteit van het pensioen in termen van een uitkering een - grote -zorg op zich en is er ook op dat punt behoefte aan creativiteit, waarbij ‘out of the box’ denken geboden is.

In onze serie artikelen pakken we de handschoen op. We nodigen iedereen met een eigen visie uit om ook een inbreng te doen, bijvoorbeeld via een reactie op www.mercer.nl/pensioenzorgwonen2020.

Om recht te doen aan bovengenoemd breed perspectief geven we onze serie artikelen het trefwoord “Pensioen, zorg en wonen in 2020” mee.

Heeft u vragen of wilt u meer informatie, neem dan gerust contact op met uw Mercer-consultant of met Willem Brugman.