Indien een bedrijf besluit om vooralsnog niet uit te stappen doet zij er verstandig aan om nu al een voorziening op te bouwen voor de arbeidsongeschikten en zieke werknemers. Hiermee worden de lasten uitgesmeerd tot aan het privatiseringsmoment en kan voor het privatiseringsmoment nog de beste keuze gemaakt worden om ook met het inlooprisico al dan niet uit het publieke bestel te stappen.

De vraag is dan of deze voorzieningen ook op de balans mogen of moeten staan. Dit is afhankelijk van de wijze waarop uw bedrijf verslag doet: volgens IFRS of volgens de Richtlijnen voor de jaarverslaglegging.

IFRS

Voor die bedrijven die volgens IFRS rapporteren geldt ten aanzien van zieke en arbeidsongeschikte werknemers samengevat het volgende:

• Bij ziekte en arbeidsongeschiktheid dient u een voorziening te vormen voor werknemers die op balansdatum naar verwachting blijvend geheel of gedeeltelijk niet in staat zijn om werkzaamheden te verrichten door ziekte of arbeidsongeschiktheid.
• Voorzover arbeidsongeschiktheid is verzekerd bij het UWV dient een voorziening te worden gevormd voor de (toekomstige) lasten.
• Indien u als eigen risicodrager de risico’s van de wettelijke WGA-uitkeringen bij een verzekeraar heeft ondergebracht mag de premie worden verantwoord, mits er geen enkel risico is dat het bedrijf op enigerlei wijze het financiële risico loopt ten aanzien van de uitkeringen. Dit is het geval bij een zogenaamde conventionele verzekering.
• Indien u als eigen risicodrager de risico’s van de wettelijke WGA-uitkeringen niet bij een verzekeraar heeft ondergebracht, dienen volledige voorzieningen te worden gevormd.
  

De Raad voor de Jaarverslaglegging (RJ) heeft begin 2007 een aantal wijzigingen in hoofdstuk 271 Personeelsbeloningen (zie het PDF bestand hierboven) aangebracht. De betreffende paragrafen zijn definitief en toepasbaar voor boekjaren die aanvangen op of na 1 januari 2006.

Deze richtlijnen zijn ook van belang voor het geval sprake is van zieke of arbeidsongeschikte werknemers.

Indien sprake is van een beloning, waarbij geen rechten worden opgebouwd (zoals bij doorbetaling in geval van ziekte en arbeidsongeschiktheid), dient u als werkgever de verwachte lasten in aanmerking te nemen in de periode waarover deze beloning is verschuldigd.

U dient een voorziening op de balans op te nemen indien op de balansdatum sprake is van bestaande verplichtingen “tot het in de toekomst doorbetalen van beloningen aan personeelsleden die op balansdatum naar verwachting blijvend geheel of gedeeltelijk niet in staat zijn om werkzaamheden te verrichten door ziekte of arbeidsongeschiktheid.”

De verplichting is de bedragen die noodzakelijk zijn om de desbetreffende verplichtingen per balansdatum af te wikkelen, waarbij mag worden uitgegaan van het principe van een ‘beste schatting’. De RJ schrijft dus niet voor om de zogeheten Projected Unit Credit methode te gebruiken.

Van een verplichting is sprake indien op de balansdatum aan de volgende voorwaarden is voldaan:

• de medewerker is geheel of gedeeltelijk ziek of arbeidsongeschikt
• de ziekte of arbeidsongeschiktheid zal naar verwachting het resterende blijven bestaan;
• de werkgever de verplichting heeft tot het in de toekomst doorbetalen van beloningen aan de betreffende medewerkers en deze beloningen direct voor rekening van de werkgever komen.

Bij de beoordeling of de ziekte of arbeidsongeschiktheid gedurende het resterende dienstverband (niet) wordt opgeheven worden elementen als revalidatiekans en dergelijke betrokken.

Wat betreft de loondoorbetaling gedurende de eerste twee ziektejaren is vooral het tweede punt van belang. In de meeste gevallen zal nog geen (voldoende) duidelijkheid zijn omtrent het voortduren van de ziekte. Een voorziening op de balans zou dan vanuit die optiek niet nodig zijn.

Naar onze verwachting zullen de meeste organisaties de WIA-keuring op het eind van het tweede ziektejaar afwachten en op basis daarvan besluiten of er sprake is van een blijvende arbeidsongeschiktheid. Tot dat moment zal de loondoorbetalingsverplichting jaarlijks als last in de winst- en verliesrekening worden opgenomen
 

Het opnemen van een voorziening op de balans is nodig indien u als werkgever

• de loondoorbetalingsverplichting bij ziekte niet hebt verzekerd door middel van een conventionele verzekering;
• de loondoorbetalingsverplichting hebt verzekerd op basis van een stop lossverzekering en de toekomstige last onder het financiële eigen behoud valt;
• eigen risicodrager bent voor de WGA en het risico van de WGA-uitkeringen hebt verzekerd door middel van een stop lossverzekering en de toekomstige last onder het financiële eigen behoud valt.

Voor zover het risico van arbeidsongeschiktheid is verzekerd – hetzij via het publieke stelsel, hetzij via een private verzekeraar – mag een voorziening worden getroffen voor het in de toekomst te betalen deel van de verzekeringspremies dat rechtstreeks is toe te rekenen aan het individuele schadeverleden van uw organisatie. Hierbij kan worden gedacht aan de gedifferentieerde WGA-premie of de premie van de private verzekering. Als alternatieve verwerkingswijze is het toegestaan deze gedifferentieerde premies pas te verantwoorden in de periode(n) waarover ze verschuldigd zijn. Indien geen betrouwbare schatting kan worden gemaakt van de omvang van het in de toekomst te betalen deel van de verzekeringspremies dat rechtstreeks is toe te rekenen aan het individuele schadeverleden van de werkgever, dient geen voorziening te worden opgenomen.

Conclusie

Onder IFRS moet zelfs bij blijven in het publieke bestel voorzieningen worden gevormd voor zieke en arbeidsongeschikte werknemers. Onder de Richtlijn voor de jaarverslaglegging mag een voorziening worden gevormd indien men in het publieke bestel blijft.