Vertrouwen in pensioenfondsen

Verbeterpunt #3, uw deelnemers willen dat u zich afkeert tegen bonussen in de pensioensector

Het vertrouwen in pensioenfondsen is laag, misschien wel te laag. Dat blijkt uit verschillende onderzoeken (van onder andere DNB, CPB en SZW).

Mercer heeft onderzoek gedaan onder deelnemers van pensioenfondsen en kwam tot dezelfde conclusie: gemiddeld krijgt het vertrouwen in pensioenfondsen een cijfer van 5,7. Niet best dus. Uit het onderzoek komen tien verbeterpunten die deelnemers voor hun pensioenfondsen hebben om dit vertrouwen te vergroten. 

Dit is de derde column in een reeks van 10. In de eerste column (Verbeterpunt #1) stonden we stil bij het feit dat uw deelnemers minder risicovol willen beleggen. In de tweede column (Verbeterpunt #2) bespraken we dat uw deelnemers willen dat u meer maatschappelijk verantwoord gaat beleggen. In deze column (Verbeterpunt #3) behandelen we variabel beloningsbeleid, volgens deelnemers het belangrijkste onderwerp en dus voor fondsen de beste mogelijkheid het vertrouwen van deelnemers te verhogen. De nummer 1 in de Mercer Verbeter Top-10:


Mijn pensioenfonds zou zich duidelijk moeten afkeren tegen bonussen in de pensioensector

Twee elementen

Het gaat hier om twee elementen:

  • Afkeren tegen bonussen;
  • En dit zodanig doen dat het zichtbaar is.

Zoals in onze eerste twee columns aangekaart, is aandacht voor de wens van uw deelnemers belangrijk. Dat leidt tot meer vertrouwen en dus een steviger draagvlak voor het pensioenfonds. Bij het herwinnen van hun vertrouwen hoort volgens de deelnemers ook duidelijk stelling nemen tegen gevoelige kwesties zoals het beloningsbeleid binnen de sector.

Wantrouwen door wijdverbreide graaicultuur

Het wantrouwen in de financiële sector lijkt diep geworteld, maar kent dan ook een lange geschiedenis en gelaagdheid. Tijdens verschillende seminars in de afgelopen jaren heeft Mercer hier al aandacht voor gevraagd. De kern in hoofdlijnen:

  • In eerste instantie veroorzaakte de verschillende woekerpolisaffaires een grote deuk in het vertrouwen in verzekeringsmaatschappijen die dergelijke producten aanboden. Nog steeds is deze problematiek niet opgelost en heeft het onder meer geleid tot het provisieverbod voor complexe producten.
  • Toen volgde de bankencrisis die het vertrouwen in banken ernstig heeft geschaad. Refereerden we in een vorige column aan ‘Life of Pi’, in dit geval ligt ‘Wolf of Wall Street’ erg voor de hand: de gretige Jordan Belfort die fortuinen verdient en hier zijn levensstijl op aanpast, is model gaan staan voor een graaicultuur binnen de financiële wereld. Volgens velen is hiermee het beeld van de financiële industrie permanent en wezenlijk veranderd.
  • Als laatste waren pensioenfondsen aan de beurt toen de economische en demografische omstandigheden zodanig waren dat pensioenen niet verhoogd, niet langer geïndexeerd of - erger nog - gekort moesten worden. En tegelijkertijd keert de overheid de fondsen de rug toe door meer eisen te stellen aan pensioenfondsen, door stelselmatig de tweede pijler af te bouwen via ophoging van de pensioenleeftijd en door een maximum pensioengevend salaris in te voeren. VUT en prepensioen zijn er niet meer, maar daar is wel voor betaald. Vooral door het samenspel van deze factoren verloren veel mensen hun geloof in die laatste strohalm. Het gevoel ‘zelfs mijn eigen pensioenfonds is niet meer te vertrouwen’, kreeg bij sommigen de overhand.

De invloed van pensioenfondsen

Hoewel pensioenfondsen dus ook in de hoek lijken te zitten waar de klappen vallen, lijken deelnemers te willen zeggen dat wanneer hun fonds nú stelling neemt tegen de bonuscultuur in de pensioensector, het nog tot de goede kant behoort.

Opmerkelijk is dat deelnemers daadwerkelijk van mening zijn dat hun pensioenfonds een belangrijke rol kan hebben in het veranderen van de maatschappelijke visie op bonussen. Er is immers al veel veranderd in de sector, vooral door de in februari 2015 ingevoerde Wet Beloningsbeleid Financiële Ondernemingen. Deze wet verplicht financiële ondernemingen tot het uitvoeren van een beheerst beloningsbeleid met als beoogd doel om excessieve variabele beloningen uit te bannen. Pensioenfondsen zijn uiteraard invloedrijke aandeelhouders. Zij zouden als groep een vuist kunnen maken tegen dergelijke trends en dat is precies waar pensioenfondsdeelnemers om vragen.

Daarbij verwacht men uiteraard dat pensioenfondsen zelf het goede voorbeeld geven. Met name door de komst van professionele bestuurders staat ook het beloningsbeleid van professionele pensioenfondsbestuurders op de agenda. Een actueel thema, zeker nu het Algemeen pensioenfonds (APF) er is en die in veel gevallen gebruik lijkt te gaan maken van professionele bestuurders. Wat zou je die bestuurders moeten betalen? Welk salaris- of bonusbeleid hoort daarbij? Of is het wellicht beter om helemaal geen bonusregelingen te hebben? En welke benchmark hoort daar dan bij? Veel relevante vragen met complexe antwoorden.

Met de komst van het APF in 2016 worden deze vragen nog actueler. Achter de meeste APF-en staat immers een commerciële partij die zijn diensten niet louter uit morele overwegingen beschikbaar zal stellen. Daarmee komen twee -in beginsel behoorlijk verschillende markten- bij elkaar en is aandacht voor bonussen weer onverkort van belang.

Verbetertip 5: stel een helder verantwoord beloningsbeleid vast

In onze vorige twee columns gaven we reeds vier verbetertips. Vandaar dat wij hier verder gaan met tips 5 en 6:

Zorg voor een helder verantwoord beloningsbeleid. De vraag die daaraan vooraf gaat is of er behoefte is aan variabele beloningen. Professionele bestuurders handelen immers in het belang van de deelnemers en daar lijkt een variabele beloning niet goed bij te passen. Dat het dan lastiger wordt om resultaatgerichte bestuurders te vinden zonder bonusdrive omdat andere partijen wellicht minder alert zijn op dergelijke moreel getinte bepalingen, is ‘all in the game’. Het uitvoeren van een benchmark is natuurlijk belangrijk. Mercer’s Global Financial Services Executive Compensation Snapshot Survey (Juni 2015) is een voorbeeld van een benchmark die u helpt om uw beleid te formuleren. Uiteraard kan Mercer ook op maat onderzoek doen bij door u aangegeven werkgevers.

Verbetertip 6: geef het beleid de aandacht die het verdient

Neem zichtbaar stelling tegen zaken die ‘onrechtmatig’ zijn in de ogen van uw deelnemers. Want hoe weten zij eigenlijk wat hun pensioenfonds hier van vindt? En hoe weten ze zeker dat hun pensioenfonds doet wat het zegt?

Wij raden aan om u actief op de beloningsthematiek te richten en open en eerlijk te zijn over wat er gebeurt in uw sector. Daar hoort ook transparantie over bonussen bij, al dan niet binnen het opgerekte kader van de wet.

In onze volgende column gaan we verder met verbeterpunt 4 meer beleggen in Nederlandse bedrijven. Wilt u in de tussentijd met een adviseur van Mercer vrijblijvend spreken over het opstellen van en/of communiceren over het verantwoord beleggingsbeleid van uw pensioenfonds? Neem dan gerust contact met ons op.

 Contact met onze adviseur

Laat uw gegevens achter en wij nemen zo spoedig mogelijk contact met u op.
*Verplicht veld
Voornaam is verplicht
Achternaam is verplicht
Uw rol is verplicht
Organisatie is verplicht
Industrie is verplicht
E-mail is verplicht E-mail is ongeldig
Phone number is required
Bedrijfsnaam is verplicht
Land is verplicht
Maximaal 250 karakters

Ik wil graag meer informatie over de producten, diensten en aanbiedingen van Mercer ontvangen. Ik begrijp dat ik op elk moment kan uitschrijven.

Door te klikken op Verzenden, gaat u akkoord met het gebruik van uw persoonlijke gegevens volgens de Mercer Privacy Statement. Uw persoonlijke informatie kan worden overgedragen voor verwerking buiten het land van uw verblijf, waar de normen voor de bescherming van gegevens verschillend kan zijn.

Foutmelding. Check alstublieft alle velden, en probeer nogmaals..

Dank u wel, wij nemen zo snel mogelijk contact met u op